Cultuurblog NRC

De Scheurwater-saga op Facebook , Raymond van den Boogaard

Zo langzamerhand mag het verhaal van Hester Scheurwater op Facebook wel zo’n beetje een sage heten: het verhaal van een vrouw, strijdend voor de vrijheid van de kunst op de sociale netwerk-site Facebook. Scheurwater is een Rotterdamse kunstenares, vooral bekend van video’s, waarin veelal de lichamelijkheid centraal staat. Voor Facebook had zij een aardig idee: elke dag met de iphone van zichzelf een foto uploaden. Licht provocerende foto’s, dat wel, maar zeker geen pornografie.

Scheurwater nam voor haar foto’s een duidelijk standpunt in: in de meeste foto’s uit de serie stond haar kruis centraal, bijna steeds decent – of juist geraffineerd, dat hangt van de beschouwer af – verborgen achter een nylon panty-kruisje. Er zijn vele kleuren panty’s, en nog meer houdingen die een vrouw kan aannemen om haar lichaam te doen uitkomen.

Scheurwater kreeg met het project al vlug heel veel vrienden, meer dan 500. In tegenstelling tot wat je misschien zou moeten vrezen, waren dat niet de vuilbekkende geilaards die zo vaak het internet onveilig maken. Meer kunstliefhebbers en liefhebsters, die de foto-producties soms met licht-ironische commentaren begeleidden. “Had je je i-phonetje achter het bed laten vallen?”, heette het bijvoorbeeld onder een foto waarop Scheurwater een bijzonder ingewikkelde pose achterover had ingenomen.

Alles ging goed totdat totdat vorige maand opeens foto’s van Scheurwater van Facebook worden verwijderd.

Zelf denkt zij dat dit verband hield met een foto waarop, zij het met enige moeite, een tepel was te ontwaren. Maar het zou natuurlijk ook kunnen zijn dat een van de meer dan vijfhonderd vrienden haar bijdragen heeft gerapporteerd – netwerksites als Facebook of YouTube hebben in de kleine lettertjes van hun gebruikersvoorwaarden bepalingen tegen onzedelijkheid. En dat is nogal een ruim begrip, bij mondiale media.

Wie de censor is? Dat kun je niet weten. Misschien een persoon in Silicon Valley, of Rawalpindi. Of een computerprogramma dat Facebook afspeurt op nylon panty-kruisjes of vrouwentepels. In ieder geval is Scheurwater sedertdien verwikkeld in een digitale loopgravenoorlog met Facebook. Aanvankelijk riep zij haar vrienden op de gewraakte afbeeldingen op hun eigen Facebook-account over te nemen, maar dat bleek niet zo’n geweldig idee, want toen begon Facebook de accounts van wie dat deed, op te heffen. Zo’n opheffing is haar inmiddels ook al drie overkomen, maar ze gaat door – op het moment dat dit geschreven wordt onder de naam ‘Hester L Scheurwater’. Het is overigens geen enkel probleem om je elders op internet een beeld te vormen van de foto’s uit de serie, en ander werk van Hester Scheurwater – op haar eigen website bijvoorbeeld.

Hester Scheurwater